باغ نگارش؛ نگاره ششم: ویرایش زبانی (ادبی)؛ اصلاح خطاهای منطقی

خطاهایی باعث پیچیده شدن متن و سردرگمی مخاطب می‌شوند:
استفاده از کلماتی مانند «عدم» و «فقدان» در بسیاری از موارد، جمله را پیچیده می‌کند. بهتر است از معادل‌های ساده‌تر و روان‌تر استفاده شود.
مثلا:
به‌جای به کار بردن عبارت «عدم توان پاسخگویی»بگوییم «ناتوانی در پاسخگویی»
یا به‌جای به کار بردن جمله‌ «فقدان حضور مدیران ارشد»بگوییم «غیبت مدیران ارشد یا نیامدن مدیران ارشد»
نکته: یکی از غلط‌های رایجی که در متون به‌وفور دیده می‌شود، به‌کار بردن «یکی از» همراه با صفت عالی است.
مثال:
یکی از مشهورترین
در این ساختار، کلمه «مشهورترین»، به برترین مورد یا گروهی از برترین‌ها دلالت می‌کند:
در صورت اشاره به تنها یک مورد، به‌کارگیری «یکی از» نادرست است.اگر منحصر‌به‌فرد است: «یکی از» را حذف کنید.به جای جمله او یکی از مشهورترین دانشمندان جهان است.باید بگوییم: او مشهورترین دانشمند جهان است.
اگر جزء گروهی از برترین‌هاست: عبارت را به «از …‌ترین‌ها» تغییر دهید.او از مشهورترین دانشمندان جهان است.
به‌کارگیری «و یا»: ترکیب «و یا» در بسیاری از موارد، گرته‌برداری از عبارت and/or در زبان انگلیسی است. در فارسی، معمولاً استفاده از «یا» به‌تنهایی کافی است و نیازی به آوردن «و» نیست.
مثال:
به‌جای عبارت «آموزش شبکه کردن و یا وصل کردن دو کامپیوتر به هم»
باید گفت: «آموزش شبکه کردن یا وصل کردن دو کامپیوتر به هم»
گرته‌برداری همان ترجمهٔ لفظ‌به‌لفظ اصطلاحات و ترکیبات خارجی است که در اثر آن، اشتباهات صرفی و نحوی بسیاری وارد متون فارسی می‌شود.
منفی‌گویی مکرر: در جمله‌هایی که چندین فعل یا عبارت منفی به‌صورت پی‌درپی به کار رفته‌اند، خواننده، دچار سردرگمی می‌شود و درک معنای جمله برای او دشوار خواهد بود. بهتر است تا حد امکان از به‌کارگیری چند عبارت منفی در یک جمله پرهیز شود.
مثال:
«درست نیست آنچه نمی‌دانید، بخواهید دیگران هم نخواهند بدانند.»تعداد افعال و عبارت‌های منفی در این جمله، باعث پیچیدگی و دشواری در دریافت معنا شده است.بهتر است جمله به شکلی ساده و مستقیم بیان شود:درست نیست بخواهید دیگران را از دانستن چیزهایی که خودتان نمی‌دانید، محروم کنید.