باغ نگارش؛ نگاره چهارم: ویرایش زبانی (ادبی)؛ جانشینی واژگان ناآشنا با واژگان آشنا

باغ نگارش؛ نگاره چهارم: ویرایش زبانی (ادبی)؛ جانشینی واژگان ناآشنا با واژگان آشنا

در ویرایش زبانی (ادبی)، هدف انتقال دقیق و صحیح معنا به مخاطب است. یکی از اصول کلیدی در این مسیر، جانشینی واژگان ناآشنا با واژگان آشنا است. استفاده از کلمات غریب و ناآشنا در متن، فهم مطالب را برای خواننده دشوار و گاهی ناممکن می‌سازد.باید از واژگانی استفاده کنیم که پرکاربرد و شناخته‌شده باشند. البته، اگر واژگان وارداتی در زبان معیار جا افتاده باشند، استفاده از آن‌ها مجاز است. با این حال، اگر برای هر واژه‌ خارجی، معادلی فارسی روان و رایجی وجود داشته باشد، قطعاً استفاده از آن معادل فارسی، اولویت دارد. همچنین واژگان مرکب ثقیل یا دارای «ال» عربی را نیز با معادل‌های فارسیِ مناسب و قابل‌فهم جایگزین می‌کنیم.
به‌طور مثال:

  • به جای عبارت پیچیده‌ «به پیوست ایفاد می‌گردد»، می‌توان از عبارت ساده‌ «پیوست می‌شود» استفاده کنیم.
  • واژه‌ی «باب طبع» را با «دلخواه» یا «خوشایند» جایگزین کنیم.
  • عبارت «در ذیل» را می‌توان به «در ادامه»، «در توضیح» یا «در شرح» بازنویسی کرد.
  • معادل فارسی واژه‌ «بولتن»، «خبرنامه» است.
  • واژه‌ی «پتانسیل» را می‌توان با «ظرفیت»، «توان» یا «توانمندی» جایگزین کرد.
  • واژه‌ی «بالاخص» را با «به‌ویژه» تعویض کنیم.
  • و در نهایت، واژه‌ی «جدیدالورود» را می‌توان با «تازه‌وارد» جایگزین نمود.
     

مثال‌های بیشتر: (زمان مطالعه تنها یک دقیقه‌‌‌‌‌‌‌)

 

واژگان عربی

واژگان لاتین یا وارداتی

واژگان فارسی سره یا کم‌آشنا
  • علی‌رغم ← با وجود
  • لهذا ← ازاین‌رو/ بنابراین
  • مع‌الوصف ← با این حال / با این همه / با وجود این
  • لئامت ← پستی / فرومایگی
  • ما حَصَل ← نتیجه / پیامد
  • تتبع ← جست‌وجو / بررسی
  • امعان‌نظر ← توجه / دقت‌نظر / دقت
  • حتی‌المقدور ← تا حد امکان / تا جایی که ممکن است
  • تحت‌اللفظی ← کلمه‌به‌کلمه / واژه‌به‌واژه
  • مع‌ذلک ← با وجود این / با این حال
  • مجهول‌الهویه ← ناشناس / بی‌نام‌و‌نشان
  • کان‌لم‌یکن ← منتفی
  • آباژور ← چراغ خواب / چراغ رومیزی
  • آکبند ← باز نشده / دست‌نخورده
  • اسکورت ← محافظت / همراهی
  • بیوگرافی ← شرح حال / زندگی‌نامه
  • اپراتور ← متصدی
  • ادیتور ← ویراستار
  • آپ‌تودیت ← به‌روز
  • پیرکس ← مقاوم به حرارت / نسوز
  • دمی ژرف ← نفس عمیق
  • زبانیک ← از نظر زبانی 
  • نگریک ← نظری / تئوریک
  • بیهوده ← بی‌فایده

 


لینک دانلود فایل