نشست معرفی برنامه‌های حمایتی بنیاد ملی علم ایران؛
بررسی فرصت‌های پژوهشی و حمایت‌های سال ۱۴۰۵ بنیاد ملی علم ایران در دانشگاه تهران
به گزارش روابط‌عمومی بنیاد ملی علم ایران (INSF)،روز سه‌شنبه ۳۰ تیرماه،نشست معرفی حمایت‌ها، فراخوان‌ها و فرصت‌های پژوهشی بنیاد ملی علم ایران (INSF) با حضور حدود ۵۰ نفر از اعضای هیئت علمی، دانشجویان و پژوهشگران به صورت حضوری در سالن شهید سلیمانی دانشگاه تهران برگزار شد.
در این نشست که به همت معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران برگزار شد، حدود ۴۵۰ نفر نیز به صورت برخط، در این رویداد شرکت کردند.
این نشست با حضور محمدرضا هرمزی‌نژاد رئیس بنیاد ملی علم ایران و علی جعفریان دهکردی معاون برنامه‌ریزی راهبردی این بنیاد، منوچهر مرادی سبزوار معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تهران، بدیعی معاون اداره‌کل ارتباط با صنعت و جامعه معاونت پژوهش و فناوری برگزار شد.
در ابتدای این نشست منوچهر مرادی سبزوار معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تهران ضمن خیرمقدم به مسئولان بنیاد ملی علم ایران و حضار، بر اهمیت آشنایی پژوهشگران با برنامه‌های حمایتی این بنیاد تأکید کرد و گفت: تداوم تعامل دانشگاه تهران با بنیاد ملی علم ایران برای افزایش بهره‌مندی اعضای هیئت‌علمی و دانشجویان از فرصت‌های پژوهشی و توسعه همکاری‌های علمی اهمیت زیادی دارد.
در ادامه محمدرضا هرمزی‌نژاد رئیس بنیاد ملی علم ایران، با معرفی رویکردها و سیاست‌های جدید بنیاد، تغییر نام بنیاد ملی علم ایران را فراتر از یک تغییر عنوان دانست و اضافه کرد: این تغییر، بیانگر تحول در نگرش، سیاست‌های حمایتی و مأموریت‌های بنیاد در راستای حمایت هدفمند از پژوهش‌های مرزشکن، مسئله‌محور و اثرگذار است.
هرمزی‌نژاد به جایگاه دانشگاه تهران در نظام پژوهش کشور اشاره کرد و نقش این دانشگاه را در کمیته‌های علمی، شوراهای تخصصی و فرآیندهای تصمیم‌گیری بنیاد ملی علم ایران برجسته دانست.
وی تأکید کرد: دانشگاه تهران همواره یکی از دانشگاه‌های پیشرو در جذب حمایت‌های پژوهشی بنیاد بوده و انتظار می‌رود با توجه به ظرفیت‌های علمی این دانشگاه، میزان مشارکت اعضای هیئت علمی در برنامه‌های حمایتی بنیاد بیش از پیش افزایش یابد.
علی جعفریان دهکردی، معاون برنامه‌ریزی راهبردی بنیاد ملی علم ایران نیز در ادامه این نشست، برنامه‌های حمایتی و فراخوان‌های سال ۱۴۰۵ بنیاد را تشریح کرد.
جعفریان دهکردی ضمن معرفی مأموریت‌ها و راهبردهای جدید بنیاد، از اجرای برنامه‌های متنوعی در حوزه حمایت از پژوهشگران، توسعه علوم پیشران، دیپلماسی علمی، حل مسائل ملی و ترویج علم خبر داد.
وی به برنامه‌های جدید بنیاد علم اشاره کرد و از اعطای کرسی‌های پژوهشی، گرنت‌های پژوهشی ویژه، حمایت از خوشه‌های پژوهشی چندرشته‌ای، توسعه پژوهش‌های هوش مصنوعی، فناوری‌های کوانتومی، نانو، میکروالکترونیک، علوم شناختی، مواد پیشرفته و سایر حوزه‌های راهبردی کشور خبر داد.
معاون برنامه‌ریزی راهبردی بنیاد علم گفت: همچنین حمایت از رساله‌های دکتری پیشرو، پژوهش‌های بین‌المللی و طرح‌های مشترک با مراکز علمی معتبر جهان از دیگر محورهای برنامه‌های سال ۱۴۰۵ بنیاد عنوان شده است.
وی در ادامه به برنامه‌های جدید بنیاد در حوزه مأموریت‌گرایی دانشگاه‌ها، ایجاد خوشه‌های پژوهشی چندتخصصی، برنامه جامع «مهر» برای حل نظام‌مند مسائل ملی، حمایت از پژوهش‌های عمیق مورد نیاز شرکت‌های دانش‌بنیان و توسعه همکاری‌های بین‌المللی با کشورهای مختلف و مؤسسات علمی معتبر از جمله مؤسسه بین‌المللی IIASA، کشورهای عضو بریکس، چین، روسیه و سایر شرکای علمی اشاره کرد.
در ادامه این نشست، آمار عملکرد بنیاد ملی علم ایران در سال ۱۴۰۴، برنامه‌های حمایتی سال ۱۴۰۵، تقویم فراخوان‌های پژوهشی، سقف حمایت‌های مالی از طرح‌های پژوهشی، رساله‌های دکتری، دوره‌های پسادکتری و گرنت‌های پژوهشی و همچنین وضعیت همکاری‌های بنیاد با دانشگاه تهران ارائه شد که براساس این گزارش، دانشگاه تهران تاکنون یکی از موفق‌ترین دانشگاه‌های کشور در بهره‌مندی از حمایت‌های بنیاد ملی علم ایران بوده است.
در بخش دوم این نشست، حاضرین پرسش‌های خود را درباره برنامه‌های حمایتی، فراخوان‌ها، فرآیندهای ارزیابی و نحوه بهره‌مندی از حمایت‌های بنیاد ملی علم ایران مطرح کردند و معاون راهبردی بنیاد ملی علم ایران به سوالات آنان پاسخ داد.
در این بخش، مباشری عضو هیئت‌علمی گروه فیزیک دانشگاه تهران پرسش خود را مطرح کرد و گفت: تاکنون میزان کاربردی بودن طرح‌های پژوهشی چقدر بوده است؟ همچنین چه میزان اصرار بر استفاده از WOS وجود دارد، با توجه به اینکه به دلیل تحریم‌ها، مقالات مثل سابق پذیرفته نمی‌شوند؟
جعفریان پاسخ داد: مدتی است که بررسی اثرگذاری طرح‌های بنیاد در دستور کار قرار گرفته است و به‌زودی مطالبی را در این خصوص ارائه خواهیم داد. در خصوص انتشار مقالات نیز اگر پژوهشگر مجله خاصی را مدنظر داشت با هماهنگی با بنیاد در این بازه زمانی، اجازه داده می‌شود که نام بنیاد در مقاله درج نشود.
محمدی‌پناه عضو هیئت‌علمی گروه زیست‌شناسی دانشگاه تهران در خصوص کیفیت داوری‌ها پرسید و اینکه چگونه می توان از علت رد طرح‌ها مطلع شد؟
معاون برنامه‌ریزی راهبردی بنیاد ملی علم ایران گفت: داوران بنیاد، اساتید و اعضای هیئت‌علمی برجسته کشور هستند. می‌دانیم که هنوز مسائلی وجود دارد، تلاش داریم که در این زمینه بهتر شویم. البته در سال‌های اخیر تغییرات خوبی صورت گرفته‌است؛ به‌طور مثال فرم‌های ارزیابی و داوری بنیاد به روزرسانی شده است. همچنین فرمی تحت عنوان فرم سرداوری نیز بعد از ۲ سال نهایی شده و در صف قرارگیری در سامانه است که تمامی نقطه نظرات و جمع‌بندی کارگروه‌ها در آن درج می شود.
وی افزود: البته در حالت عدم درخواست پژوهشگر دلیل رد طرح را ارائه نمی‌کنیم چون تعداد طرح‌های ارسالی به بنیاد زیاد است اما اگر پژوهشگری درخواست کند و جویای دلیل رد طرح شود، به ایشان اعلام خواهیم کرد.
چوپانکاره عضو هیئت‌علمی دانشکدگان هنرهای زیبا ضمن توضیح شرایط یکی از دانشجویان دکتری خود به‌دلیل جنگ اخیر جویای تسهیلات ویژه برای دانشجویان آسیب‌دیده شد.
جعفریان در پاسخ به این پرسش گفت: در مورد شرایط ویژه فعلی کشور شورای علمی بنیاد ملی علم ایران، ۲۹ فروردین سال جاری، با هدف تسهیل فعالیت‌های پژوهشی در شرایط کنونی، مصوبه‌ای را تصویب کرد که براساس آن مجموعه‌ای از فرجه‌های زمانی جدید به زمان‌بندی طرح‌ها، تعهدات مجریان و پیش‌شرط‌های متقاضیان افزوده شد. طبق این مصوبه ، پژوهشگران و مجریان طرح‌ها از ۶ ماه مهلت اضافه برای ارسال گزارش‌ها و انجام تعهدات برخوردار می‌شوند.
در ادامه، اشرف نظری عضو هیئت‌علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی ضمن اعلام آمادگی تیم این دانشکده برای معرفی موضوعات تخصصی که امکان انتشار به‌صورت فراخوان را دارند؛ درخواست کرد که مهلت فراخوان «حمایت از تشکیل خوشه‌های پژوهشی چند تخصصی با محوریت علوم انسانی و اجتماعی» تمدید شود.
جعفریان جواب داد: اگر تعداد درخواست برای این تمدید زیاد باشد این کار صورت می‌گیرد.
لازم به ذکر است طی بررسی‌های لازم پس از این رویداد، فراخوان نامبرده تمدید شد.
همچنین، توده‌خرمن فارغ‌التحصیل مهندسی درخواست تمرکز بیشتر بنیاد بر موضوع هوش مصنوعی را داشته و افزود: برای رشد کارافرینی نیاز به مشوق هایی داریم که منجر به توسعه اکوسیستم استارتاپی و نه صرفا مقاله‌نویسی شود.
جعفریان توضیح داد: در خصوص هوش مصنوعی بنیاد کارگروه ویژه ای دارد که متشکل از اساتید برتر کشور است و فراخوان های متعددی پیش رو داریم. همچنین در خصوص اکوسیستم استارتاپی نیز بنیاد علم مقدمات را فراهم می‌کند و حمایت از استارتاپ ها تا TRL چهار یا نهایتاً پنج در دستور کار بنیاد است.
در ادامه حسینی از دانشجویان دکتری پلیمر پرسید: مزیت حمایت‌های بنیاد ملی علم ایران نسبت به سایر سازمان‌های موازی حاکمیتی چیست؟
معاون برنامه‌ریزی راهبردی بنیاد ملی علم ایران گفت: بنیاد علم نزدیکترین نهاد به استاد و پژوهشگر است و از پژوهش‌های High Risk حمایت می‌کند.
عزیزی دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی نیز پرسید: اکثر فراخوان‌های بنیاد در خصوص علوم پایه و مهندسی است و در حوزه رشته‌های مدیریتی و علوم انسانی فراخوان‌های کمی اعلام می شود.جعفریان در پاسخ گفت: بنیاد ملی علم ایران به دو صورت فراخوانی و حمایت مستمر از پژوهشگران حمایت می‌کند و افراد در تمام طول سال می‌توانند با ارسال طرح مورد نظر از قالب حمایت‌های عادی مستمر بنیاد بهره مند شوند.
همچنین، جانانی پژوهشگر پسادکتری و یکی از مخاطبین آنلاین از میزان ظرفیت پژوهشی اساتید پرسیدند.
جعفریان گفت: ظرفیت پژوهشی برای هر عضو هیئت‌علمی بر اساس مرتبه علمی در سایت بنیاد قابل رویت است و سامانه اگر ظرفیت استادی پر باشد از همان ابتدا مانع می‌شود مگر آنکه استاد چندطرح همزمان در حال داوری و ارزیابی داشته باشد.
در ادامه نشست سایر حاضرین پرسش‌های خود را درباره برنامه‌های حمایتی، فراخوان‌ها، فرآیندهای ارزیابی و نحوه بهره‌مندی از حمایت‌های بنیاد ملی علم ایران مطرح کردند و دکتر جعفریان دهکردی به سوالات آنان پاسخ داد.
فیلم نشست بررسی فرصت‌های پژوهشی و حمایت‌های سال ۱۴۰۵ بنیاد ملی علم ایران در دانشگاه تهران
