تلاش برای مدیریت پسماندهای جامد شهری
به گزارش روابط‌عمومی بنیاد ملی علم ایران (INSF)، کمال خلخال در قالب رساله دکتری و با راهنمایی عادل ریحانی تبار، پژوهشی را با عنوان «تاثیر افزودنی‌های لئوناردیت، بیوچار فعال شده و زئولیت-Mg بر پارامترهای کیفی کمپوست هم‌نوا تولیدشده از پسماند جامد شهری» در دانشگاه تبریز و با حمایت بنیاد ملی علم ایران به انجام رسانده است.
خلخال درباره این طرح توضیح داد: مدیریت پسماندهای جامد شهری به یکی از چالش‌های اساسی در جوامع امروزی تبدیل شده است. این حجم عظیم پسماند نه‌تنها فشار زیادی بر محیط‌زیست وارد می‌کند، بلکه می‌تواند منجر به بحران‌های سه‌گانه تغییر اقلیم، از دست رفتن تنوع زیستی و آلودگی شود. در این میان، پسماندهای آلی که بخش قابل‌توجهی (حدود ۷۰ درصد) از ترکیب پسماندهای شهری را تشکیل می‌دهند، در صورت مدیریت صحیح می‌توانند به‌عنوان منبعی ارزشمند برای تولید کمپوست مورد استفاده قرار گیرند.
وی افزود: کمپوست‌سازی به‌عنوان یک روش پایدار برای مدیریت پسماندهای آلی، نه‌تنها حجم پسماند را کاهش می‌دهد، بلکه محصولی مفید برای بهبود حاصلخیزی خاک تولید می‌کند. بااین‌حال، کیفیت کمپوست تولیدشده از پسماند شهری اغلب به دلیل هدررفت نیتروژن، انتشار گاز‌های گلخانه‌ای و وجود آلاینده‌هایی مانند فلزات سنگین با چالش‌هایی مواجه است.
این محقق و پژوهشگر اضافه کرد: جهت بهبود کیفیت کمپوست و کاهش عوارض جانبی فرایند، افزودنی‌هایی مانند بیوچار، زئولیت و لئوناردیت در فرایند کمپوست شدن هم‌نوا مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند. گزارش‌هایی از بیوچار و تأثیر آن به‌عنوان افزودنی منتشر شده است اما بیشتر این گزارش‌ها مربوط به کمپوست هم‌نوا با کود‌های دامی و طیور می‌باشند و گزارشات انگشت‌شمار از بیوچار و پسماند جامد شهری وجود دارد.
وی ادامه داد: در این تحقیق سعی شده است که جنبه‌های کار نشده بیوچار مانند اندازه متفاوت ذرات و همچنین فعال‌سازی شیمیایی بیوچار (با اسید و باز) در رقابت با دیگر افزودنی‌های موفق مانند زئولیت پرداخته شود، زیرا هیچ توصیه‌ای در مورد اندازه ذرات بهینه برای بیوچار به‌عنوان افزودنی کمپوست وجود ندارد.
خلخال اضافه کرد: همچنین مطالعات در زمینه کمپوست هم‌نوای بیوچار فعال شده به شدت محدود است. از طرف دیگر، به‌منظور بهبود کارایی زئولیت، اصلاح با سولفات منیزیم در نظر گرفته شد. چراکه گزارش‌های محدودی از استفاده زئولیت اصلاح شده با منیزیم در روند تولید کمپوست وجود دارد. بدیهی است که برای دستیابی به محصول با بالاترین ارزش‌افزوده بایستی مطالعات دقیقی در خصوص مرحله افزودن، دوز بهینه روش افزودن و بهینه‌سازی اندازه ذرات صورت گیرد.
به گفته خلخال این پژوهش با هدف بررسی تأثیر افزودنی‌های مختلف (بیوچار در اندازه متفاوت، بیوچار فعال‌شده، زئولیت اصلاح‌شده با منیزیم و لئوناردیت) در ابتدا (کمپوست‌شدن هم‌نوا) و انتهای کمپوست‌شدن (افزودنی+کمپوست) بر شاخص‌های پایداری، رسیدگی، غلظت عناصر غذایی و فلزات سنگین انجام شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: همچنین، تأثیر کمپوست تولیدشده بر ویژگی‌های خاک آهکی و اسیدی در شرایط انکوباسیون به مدت چهارماه و کشت ذرت در گلخانه نیز بررسی شد.
