آخرین ویرایش ۲۷ مهر ۱۴۰۵

شبکه‌های مخابرات داده کوانتومی (اینترنت کوانتومی)

معرفی دوره

این درس در دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف با هدف آشنایی تخصصی با طراحی، مدل‌سازی و مدیریت شبکه‌های مخابرات داده کوانتومی ارائه می‌شود. با توجه به نقش روزافزون فناوری‌های کوانتومی در آینده ارتباطات امن، این دوره بر توسعه زیرساخت‌ها و پروتکل‌های اینترنت کوانتومی تمرکز دارد.

از مهم‌ترین اهداف این درس می‌توان به شناخت معماری و پروتکل‌های شبکه‌های کوانتومی، طراحی و تحلیل شبکه‌ها، مدل‌سازی نویز و بررسی همزیستی سیگنال‌های کلاسیک و کوانتومی و آشنایی با استانداردهای بین‌المللی اشاره کرد.

سرفصل‌های اصلی شامل چشم‌انداز اینترنت کوانتومی، مبانی مخابرات کوانتومی نقطه‌به‌نقطه، پروتکل‌های توزیع کلید کوانتومی (QKD)، معماری و لایه‌بندی شبکه‌های کوانتومی، شبکه‌های مبتنی بر مالتی‌پلکس تقسیم طول موج (WDM) و شبکه‌های مبتنی بر درهم‌تنیدگی کوانتومی است.

این دوره با رویکردی علمی و کاربردی، دانشجویان را برای مشارکت در پژوهش‌ها و پروژه‌های صنعتی مرتبط با امنیت ارتباطات، توسعه اینترنت کوانتومی و زیرساخت‌های پیشرفته مخابراتی کشور آماده می‌کند.

معرفی مدرسین دوره

دکتر جواد صالحی (متولد ۱ دی ۱۳۳۵)، استاد ممتاز دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف، از دانشمندان برجسته حوزه مخابرات نوری و کوانتومی و بنیان‌گذار فناوری دسترسی چندگانه تقسیم کد نوری (Optical CDMA) در جهان است. او مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه کالیفرنیا در ارواین و کارشناسی ارشد و دکتری را از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی دریافت کرد.
وی از سال ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۳ در مرکز تحقیقات بل‌کور آمریکا فعالیت داشت و پس از پیوستن به دانشگاه صنعتی شریف، آزمایشگاه تحقیقاتی شبکه‌های مخابرات نوری را تأسیس کرد. از دیگر مسئولیت‌های او می‌توان به ریاست مرکز کوانتوم شریف و گروه کوانتوم و هوش مصنوعی فرهنگستان علوم اشاره کرد.
حوزه‌های پژوهشی او شامل اپتیک کوانتومی، مخابرات نوری و کوانتومی و شبکه‌های ارتباطی است. دکتر صالحی دارای ۱۵ پتنت ثبت‌شده در آمریکا است و عضویت در جمع پژوهشگران برجسته انجمن IEEE و انجمن Optica، حضور در فهرست ۲۵۰ دانشمند پراستناد و پرنفوذ علوم کامپیوتر در سال ۲۰۰۳ و عضویت در فرهنگستان علوم ایران از مهم‌ترین افتخارات او به شمار می‌روند.

دکتر سیدمحمدامیر دستغیب، متولد ۱۳۷۳ در شیراز استادیار دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف و متخصص حوزه مخابرات کوانتومی است. وی کارشناسی مهندسی برق را با رتبه نخست از دانشگاه شیراز و کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی سیستم‌های مخابراتی را با رتبه ممتاز از دانشگاه صنعتی شریف دریافت کرده است.

او پیش از عضویت در هیئت‌علمی، به‌عنوان پژوهشگر پسادکتری و مدیر پروژه در مرکز کوانتوم شریف فعالیت داشته و مدیریت پروژه ملی امکان‌سنجی و پیاده‌سازی نخستین شبکه مخابراتی توزیع کلید کوانتومی (WDM/QKD) در مقیاس کلان‌شهر تهران را بر عهده داشته است. همچنین در آزمایشگاه تحقیقاتی شبکه‌های مخابرات نوری، برنامه راهبردی هاتف و کمیته فنی استانداردسازی بین‌المللی IEC فعالیت کرده است.

زمینه‌های پژوهشی او شامل شبکه‌های مخابراتی کوانتومی و نوری، اینترنت کوانتومی، استانداردسازی شبکه‌ها، بهینه‌سازی سیستم‌های مخابراتی و کاربرد یادگیری ماشین است. از افتخارات وی می‌توان به برگزیدگی طرح جذب و هدایت نخبگان بنیاد ملی نخبگان در سال ۱۴۰۲، دریافت جایزه پایان‌نامه شایسته تقدیر IEEE و کسب مدال برنز المپیاد علوم و فناوری نانو اشاره کرد.