سرمایه‌گذاری برای آینده و ایجاد ظرفیت خلق راه‌حل‌های بدیع برای چالش‌های پیش رو

به گزارش روابط عمومی بنیاد ملی علم ایران (INSF)، رئیس بنیاد ملی علم ایران در گفت‌وگو با خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)، بر حمایت از پژوهش‌های بنیادی، تقویت مرجعیت علمی کشور، ارتقای فرایند ارزیابی طرح‌های پژوهشی و توسعه همکاری‌های بین‌المللی تأکید کرد و به تشریح برنامه‌های حمایتی جدید بنیاد با رویکرد ایجاد ظرفیت خلق راه‌حل‌های بدیع برای چالش‌های پیش روی کشور پرداخت. وی با اشاره به اهمیت پژوهش‌های بنیادی، حمایت از نهاد علم و تقویت بنیاد ملی علم ایران را از اولویت‌های توسعه علمی کشور دانست.

کرسی‌های پژوهشی؛ بستری برای تقویت مرجعیت علمی
رئیس بنیاد ملی علم ایران، کرسی‌های پژوهشی و حمایت از سرآمدان علمی را از ابزارهای بنیاد برای ظرفیت‌سازی علمی، تربیت نیروی انسانی متخصص، توسعه آزمایشگاه‌های تخصصی و تقویت جریان‌سازی علمی و ارتقا مرجعیت علمی کشور دانست.

تقسیم کار در زنجیره حمایت از ایده تا اثر
رئیس بنیاد ملی علم ایران با تبیین تقسیم کار در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، حمایت از پژوهش‌ها در سطوح آمادگی فناوری یک تا سه (TRL 1–3) را از مأموریت‌های بنیاد برشمرد و توضیح داد که حمایت از مراحل بالاتر این زنجیره بر عهده سایر بخش‌های معاونت است.
هرمزی‌نژاد همچنین از اجرای برنامه حمایت از پژوهش‌های عمیق شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داد و هدف این برنامه را پیوند دادن نیازهای پژوهشی این شرکت‌های دانش‌بنیان با ظرفیت دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و پژوهشگران متخصص و بهره‌گیری از توان علمی آن‌ها برای رفع نیازهای پژوهشی این شرکت‌ها، برشمرد.

تداوم همکاری‌های پژوهشی بین‌المللی با وجود محدودیت‌ها
وی با تأکید بر ظرفیت بالای بدنه علمی و دانشگاهی کشور، اظهار کرد که پژوهشگران ایرانی از توانمندی بالایی برای مشارکت در فراخوان‌های پژوهشی دوجانبه و چندجانبه بین‌المللی برخوردارند.
رئیس بنیاد ملی علم ایران افزود که این بنیاد، علی‌رغم محدودیت‌های بین‌المللی و تحریم‌ها، تلاش کرده است همکاری‌های پژوهشی خود را با کشورهایی از جمله روسیه، چین، ازبکستان، اندونزی و نیز کشورهای عضو بریکس حفظ و در برخی موارد ارتقا بخشد.

شفافیت اطلاعات؛ از طرح‌های مصوب تا توزیع استانی حمایت‌ها
هرمزی‌نژاد با اشاره به شفافیت اطلاعات در سامانه انتشار اطلاعات حمایت‌های بنیاد ملی علم ایران گفت: اطلاعات مربوط به طرح‌های مصوب و توزیع حمایت‌های بنیاد به تفکیک استان‌ها و مراکز پژوهشی در این سامانه در دسترس است.
وی از پژوهشگران خواست پیش از ارسال پروپوزال، عناوین طرح‌های مصوب را در سامانه بررسی کنند تا از تکراری نبودن موضوع پیشنهادی خود اطمینان یابند. این اقدام می‌تواند به ارتقای کیفیت پروپوزال‌ها و افزایش شانس تصویب آن‌ها کمک کند.

توجه کشورهای پیشرو جهان به سرمایه‌گذاری در علم؛ ضرورت تقویت حمایت از بنیاد ملی علم ایران
کشورهای پیشرو جهان با سرمایه‌گذاری گسترده در علم و پژوهش، بر نقش راهبردی تحقیقات بنیادی در توسعه فناوری، رشد اقتصادی و حل مسائل جامعه و صنعت تأکید دارند. برای نمونه، بنیاد ملی علوم آمریکا (NSF) با بودجه‌ای حدود ۱۰٫۲ میلیارد دلار؛ بنیاد ملی پژوهش کره جنوبی (NRF) با بودجه‌ای حدود ۵ میلیارد؛ بنیاد ملی علوم طبیعی چین (NSFC) با ۶ میلیارد دلار بودجه، بنیاد پژوهش آلمان (DFG) با بودجه‌ای حدود ۴٫۵ میلیارد دلار و در ژاپن نیز انجمن ترویج علم ژاپن (JSPS) با بودجه‌ای حدود ۲٫۶ میلیارد دلار فعالیت می‌کنند. این ارقام، بیانگر اهمیت راهبردی پژوهش در سیاست‌گذاری کشورهای پیشرو است؛ رویکردی که ضرورت توجه جدی‌تر به تأمین مالی علم در ایران را نیز برجسته می‌کند. بر همین اساس، انتظار می‌رود دولت با نگاهی ویژه به پژوهش‌های بنیادی و نقش آن‌ها در تولید دانش، توسعه فناوری و ارائه راهکارهای علمی برای رفع چالش‌های کشور، حمایت مالی از بنیاد ملی علم ایران را افزایش دهد تا پژوهشگران بتوانند با ظرفیت بیشتری به مسائل اساسی جامعه و صنعت بپردازند و زمینه تبدیل دستاوردهای علمی به راه‌حل‌های مؤثر و کاربردی فراهم شود.

متناسب‌سازی بودجه؛ ضرورتی برای افزایش اثرگذاری پژوهش

رئیس بنیاد ملی علم ایران در پایان، متناسب‌سازی بودجه سالانه بنیاد با مأموریت‌ها و نیازهای پژوهشی کشور را از اولویت‌های این نهاد دانست و ابراز امیدواری کرد که تقویت منابع مالی بنیاد به افزایش دستاوردهای علمی، توسعه اختراعات و کمک به حل چالش‌های ملی منجر شود.
وی همچنین تأکید کرد که آثار حمایت‌های پژوهشی در بلندمدت نمایان می‌شود و نتایج اقدامات امروز در مسیر توسعه علم و فناوری، در سال‌های آینده قابل ارزیابی خواهد بود.
 

گفتنی است فیلم‌های مشروح این گفت‌وگو به‌زودی از طریق تلویزیون ایرنا و صفحات رسمی بنیاد ملی علم ایران منتشر خواهند شد.